Studiemiddag Schuldhulpverlening regio Haaglanden

De regionale werkgroep Schuldhulpverlening organiseerde onder de vlag van het RPA op woensdag 30 november een studiemiddag over schuldhulpverlening, mede in relatie tot de nieuwe wetgeving. Gemeente Leidschendam-Voorburg stelde de raadszaal ter beschikking, Wim Zwanenburg (hoofd Sociale Zaken gemeente Leidschendam-Voorburg) was dagvoorzitter. Na een plenaire inleiding zijn zo’n 55 belangstellenden uit de Haaglanden gemeenten in diverse workshops aan de slag gegaan. Uit de reacties van de deelnemers bleek dat de middag als inspirerend ervaren is en voor herhaling vatbaar. 

 

 
Schuldhulpverlening loont!
De inleidende presentatie van Bert van Leeuwen uit gemeente Den Haag ging onder meer in op de consequenties van de nieuwe wetgeving. Ook zijn een aantal onderzoeken uitgelicht en samengevat. Belangrijke constatering is dat schuldhulpverlening loont. Op financieel vlak levert schuldhulpverlening gemeenten veel op doordat uiteindelijk minder mensen een uitkering hoeven aan te vragen. Klik hier voor de volledige presentatie.
Bert geeft aan dat ziet dat er winst te behalen valt in een koppeling tussen schuldhulpverlening en re-integratie. Gemeenten zouden hiertoe zelf het initiatief kunnen nemen, de nieuwe wet is een kaderwet en biedt veel beleidsvrijheid.

Workshops
Na de presentatie hebben de deelnemers zich verspreid over vier workshops met als uitdaging om een aantal aanbevelingen te formuleren. Aanbevelingen voor zowel de schuldhulpverleners zelf, alsmede richting het hoofdenoverleg; wat kan mogelijk regionaal worden opgepakt. De workshops zagen er als volgt uit:
 
1. Voorkomen huisuitzetting
Jan Siebols (projectleider 'Vroeg EropAf' in Amsterdam) en Leo van Harrewijen (projectleider ‘Vermindering Huisuitzettingen’ in Den Haag) leidden deze workshop.

Het project ‘Vroeg EropAf’  is er op gericht om in een vroeg stadium te reageren op achterstanden bij huurbetalingen en premie zorgverzekering. Het is een nauwe samenwerking tussen corporaties, stadsdelen, de Dienst Werk en Inkomen en de Gezamenlijke Organisaties van Maatschappelijke Dienstverlening. Het project wil voorkomen dat achterstanden onnodig oplopen en er worden mensen toegeleid naar relevante (schuld-)hulpverlening.

In het project ‘Vermindering Huisuitzettingen’ wordt bij het aangaan van nieuwe huurovereenkomsten een inschatting gemaakt van het risicoprofiel van de toekomstige huurder. Op basis van de uitkomsten van het risicoprofiel wordt een pakket op maat aan de huurder aangeboden variërend van cursussen tot en met actieve doorverwijzing naar financiële dienstverlening.

De werkgroepleden hebben geconcludeerd dat in een zo vroeg mogelijk stadium het gesprek met de klant indringend moet worden aangegaan. Daarbij weten veel mensen niet dat ook bij het hebben van een kleine schuld de mogelijkheid bestaat om bij de gemeente aan te kloppen voor schuldhulp. Wat betreft beeldvorming is er verbetering mogelijk.

2. Gezinnen met kinderen
De workshop werd geleid door van Bas Nijhuis van Plangroep, een organisatie die zich zowel met schuldhulpverlening als met voorlichting bezig houdt.

In het wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening is opgenomen dat gemeenten extra aandacht moeten besteden aan gezinnen met kinderen. Kinderen mogen niet de dupe worden van het feit dat hun ouders schulden maken. Tijdens de workshop is gekeken hoe hier vanuit de schuldhulpverlening een bijdrage aan kan worden geleverd in preventieve en curatieve zin. Het snel inschakelen van ketenpartners (woningbouw, nutsbedrijven en zorgverzekeraar) wordt hierbij als belangrijk punt gezien, alsmede kennis over waar zaken kunnen worden gemeld. Meer integraal werken dus. Ook interne communicatie tussen bijv. WMO, Sociale Zaken en Schuldhulpverlening werd als genoemd als aandachtspunt, dit is minstens zo belangrijk.

3. Werken met klantprofielen
Workshopleider Roeland van Geuns is verbonden aan Regioplan Beleidsonderzoek. Hij heeft samen met ondermeer Nadja Jungmann (Hogeschool Utrecht) onderzoek gedaan naar de kosten en baten van schuldhulpverlening en naar het gebruik van klantprofielen in de schuldhulpverlening. Thans wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een screeningsinstrument.

Klantprofielen kunnen helpen om de dienstverlening 'op maat' te leveren en dienen daarmee zowel de effectiviteit als de efficiency van de schuldhulpverlening. Hierbij is het van belang om aan te haken bij bestaande modellen/profielen.
Aanbeveling voor schuldhulpverleners is om aan de slag te gaan met het gedachtegoed van ‘gedragsbeïnvloeding’, motivatie van de klant kan veranderen, vaardigheden kunnen (vaak) worden aangeleerd. Het is daarnaast belangrijk om je als professional door te blijven ontwikkelen, onder meer door intervisie. Zie voor meer informatie het rapport ‘Klantprofielen in de schuldhulpverlening’ via www.effectieveschuldhulp.nl

4. Schuldhulp en re-integratie
Workshopleider is Remco Herfst, beleidsadviseur van de gemeente Leidschendam-Voorburg.
 
Schuldhulpverlening en re-integratie hebben alles met elkaar te maken. Een stelling waarmee iedereen uit het veld het al jarenlang eens is. Maar die in de praktijk niet of nauwelijks in concrete activiteiten wordt vertaald.
In deze workshop is gekeken hoe deze verandering tot stand zou kunnen worden gebracht. Voorwaarde die werd genoemd is één ICT systeem binnen de gemeente, zodat je van elkaar kunt zien wat er gebeurt met een klant. Bijvoorbeeld de ontwikkeling van een regionaal cliëntvolgsysteem. Schuldhulpverlening kan worden gezien als onderdeel van ‘participatie’.

Vervolg
De uitkomsten van deze middag zullen worden uitgewerkt en worden teruggekoppeld richting aanwezigen en de leden van het Hoofdenoverleg. De werkgroep Schuldhulpverlening zal aan de slag gaan met de concrete bevindingen en indien nuttig en gewenst een vervolgbijeenkomst organiseren. 
  
Bezoekers
Zo’n 55 belangstellenden hebben aan de studiemiddag deelgenomen. De uitnodiging was gericht aan de negen gemeenten in de regio: beleidsmedewerkers en klantmanagers. Afsluitend was er gelegenheid om nog even met elkaar te netwerken. De bijeenkomst is mede mogelijk gemaakt door inzet van middelen vanuit het ministerie die (via Divosa) ter beschikking zijn gesteld aan de 30 arbeidsmarktregio’s ter ondersteuning bij het invoeren van de nieuwe wet Schuldhulpverlening.